Đặc Sản - Lạng Sơn Travel

Đặc Sản

Cách làm vịt quay Lạng Sơn – Món ăn gây “THƯƠNG NHỚ”

Nếu nhắc đến ẩm thực tại vùng biên cương vùng Đông Bắc chắc chắn tin rằng không du khách nào là không biết đến món ăn nức tiếng tại đây: VỊT QUAY LẠNG SƠN. Và nơi được coi là “kinh Đô” của món vịt trứ danh trên mảnh đất xứ Lạng là vịt quay tại Thất Khê (Tràng Định- Lạng sơn). Món Vịt quay Xứ Lạng này có điểm gì khác biệt? và điều gì đã tạo nên sự khác biệt món vịt nổi tiếng này. Mời các bạn cùng tìm hiểu nhé!

Nguồn gốc của vịt quay Lạng Sơn

Vịt Quay Lạng Sơn
Vịt Quay Lạng Sơn

Nguồn gốc: Vịt quay Lạng Sơn theo một số ý kiến món ăn này có xuất xứ từ Trung Quốc với đặc điểm nhiều dầu mỡ và tẩm ướp nhiều gia vị, tuy nhiên khi qua tay các đầu bếp và người dân tại mảnh đất này đã “biến hóa thần kì” thêm gia vị tạo nên sức hấp dẫn riêng biệt của món ăn đó chính là lá, quả mác mật kết hợp với các gia vị, chính điều này đã tạo nên sự đặc biệt khi ăn không tạo cảm giác ngấy thay vào đó là sự hấp dẫn và ngon đến khó cưỡng khi thưởng thức món ăn này. Vịt quay Lạng Sơn ngon nhất phải kể đến là Vịt Quay Thất Khê, Tràng Định.

Cách Làm vịt quay Thất Khê, Lạng Sơn

Chuẩn bị nguyên liệu. Với món vịt quay Lạng Sơn cầu kì từ khâu chuẩn bị nguyên liệu đến quá trình hoàn tất món ăn.

Vịt để chuẩn bị chế biến: Vịt phải là giống vịt bầu, giống vịt được bà con nuôi nhiều trên đây. Giống vịt bầu này được thả tại vùng nước sạch và cho ăn thức ăn chủ yếu là thóc, ngô, khoai, sắn… tập tính của giống vịt bầu là tự tìm thức ăn ngoài tự nhiên chính vì vậy thịt rất chắc, ăn không bở như vịt nuôi công nghiệp. Ngoài ra vịt để chọn làm món vịt quay không quá già hoặc non để đảm bảo món ăn được thơm ngon đúng vị nhất.

Lá mác mật và các hương liệu khác:  Món vịt quay Lạng Sơn không thể thiếu được lá móc mật và quả quả mác mật đã được phơi khô. Còn lá mác mật  bạn nên chọn những nhánh lá còn tươi để lấy đúng hương vị của món nhé.

Ngoài ra cần thêm các gia vị như: đậu phụ nhí, tỏi, hành, tiêu, muối, bột ngọt, mật ong, đường, ớt, Bột quả hồi, bột vỏ quế., hành khô, gừng, tương khô, tương chao…

Cách chế biến món vịt quay Lạng sơn tạo nên sự khác biệt.

Sơ chế nguyên liệu: Vịt có thể mua sẵn ở chợ hoặc có thể tự làm sạch sẽ, mổ bỏ hết nội tạng rửa sạch, sau đó đem xát gừng,  rượu và muối để khử mùi hôi đem rửa sạch lại 1 lần nữa  sau đó để vịt cho ráo nước (chú ý khi làm vịt bạn mổ moi để còn nhồi gia vị). Ớt, tỏi, hành và các gia vị khác băm nhuyễn.

Cách pha nước chấm vịt quay Lạng Sơn

Với quả móc mật khô bạn cần ngâm 20 phút trong nước ấm thì vớt ra và băm nhuyễn. Sau đó bạn trộn đều quả này với hỗn hợp tương khô
Khi hành đạt đến độ vàng nhất định thì chúng ta cho thêm gừng vào. Khi quan sát thấy hành và gừng đã rấy lên mùi thơm thì chúng ta tiếp tục cho hỗn hợp quả móc mật khô và tương chao, tương khô vào trong chảo. Sau đó bạn cho vào chảo một lượng nước vừa phải, đến khi nước nhân sôi thì ta cho thêm gia vị mắm, muối, bột nêm vào cho phù hợp.

Lưu ý:  Đây là nước cực kì quan trọng trong cách ướp vịt quay Lạng Sơn cho nên bạn không nên bỏ qua.

Sau khi bắt nồi nước nhân ra ngoài, bạn cho thêm một muỗng nhỏ bột quả hồi, quế vào để khử đi mùi tanh , đồng thời cũng làm cho nước nhân thơm ngon hơn.

Cách ướp, tạo màu bên ngoài cho vịt quay lạng sơn ngon

Bất kì một món nướng nào đi chăng nữa thì công đoạn tẩm ướp gia vị là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của món ăn., vịt phải thấm gia vị đậm đà, lớp da khô, giòn thì khi quay mới ngon và hấp dẫn. Đối với cách làm vịt quay lạng sơn, giai đoạn lên màu cho vịt là cực kỳ quan trọng.

Cho hỗn hợp gia vị ướp bên ngoài vào nồi, gồm: Mạch nha, nước sôi, xì dầu gừng, tỏi, dấm và muối. Riêng phần nước sôi, chỉ cần cho vừa đủ để giúp mạch nha dễ tan, không cho quá nhiều, hỗn hợp loãng sẽ khó dội lên vịt.

Đun cho hỗn hợp này sôi thật mạnh. Hỗn hợp sau khi đun sẽ hơi sánh, có mùi chua nhẹ của dấm, vị mặn ngọt vừa phải, và rất thơm. Dùng hỗn hợp này dội lên bên ngoài con vịt. Nên dội nhiều lần và dội thật kĩ lên khắp mình vịt (cả những chỗ như bên trong cánh, bên trong đùi…). Càng dội kĩ thì vịt sau này quay sẽ càng bóng đẹp và ngon.

Các bước thực hiện:

Cho toàn bộ gia vị nước nhân mới chế biến vào trong bụng vịt, Chú ý chỉ cho lượng vừa phải, không nên cho quá nhiều. Dùng kim bằng inox không rỉ, khâu phần bụng dưới lại, để trong quá trình quay gia vị và nước trong bụng không bị chảy ra ngoài. Để chắc chắn hơn các bạn nên dùng dây cói buộc thêm phần kim mới khâu, ướp từ 15 – 30 phút để gia vị hỗn hợp nước nhân ngấm vào vịt.

Khi hoàn thành xong công đoạn trên, chúng ta tiến hành làm căng phồng da cho vịt bằng cách lấy bơm xe đạp, cắm vào phía đùi vịt và bơm cho da vịt phồng lên. Cách này sẽ làm da vịt của chúng ta sẽ dòn và ngon hơn.

Sau khi tẩm ướp gia vị xong chúng ta sang bước tiếp theo đó là : Quay vịt (Pất cháo hay còn gọi là vịt chao)

Chuẩn bị chảo to, cho dầu vào đun sôi, khi vịt vừa ngả vàng thì lấy vịt ra khỏi lò nướng, cho vịt vào chảo chiên nhỏ lửa (lượng dầu nhiều ngập vịt thì tốt, còn không thì khi quay phải lấy muỗng xúc dầu chan đều đặn lên mình vịt).

Quay vịt trong chảo chừng 3-5 phút cho vịt chín, da giòn lên màu vừa ý thì vớt ra, để lên giấy lót thấm dầu hoặc treo hoặc để con vịt trên giá cho khô. Tùy vào việc trời có khô ráo hay không mà thời gian phơi sẽ dao động trong khoảng từ 2-3 giờ .

Khám phá đặc sản vịt quay Thất Khê, Tràng Định, Lạng Sơn

Thưởng thức món vịt Quay Lạng Sơn

Khi ăn chặt vịt ra thành miếng vừa ăn. Lấy  lá móc mật trong bụng vịt ra thái nhỏ dễ ăn, rắc lên trên thịt vịt. Nước quay vịt đem pha với xì dầu, ớt tỏi cho vừa khẩu vị để chấm cùng vịt.

Trên đây hi vọng sẽ cung cấp thêm thôn tin và quy trình cách làm vịt quay lá mắc mật cực ngon, món ăn được ưa chuộng nhất và phù hợp với mọi lứa tuổi vừa dễ ăn, lại thơm ngon bỏ dưỡng, nếu có dịp mời các bạn ghé qua Xứ Lạng để thưởng thức và mua quà về biếu làm quà cho người thân yêu các bạn nhé!

Bánh khảo Lạng Sơn – Đặc sản bánh khảo Tràng Định của người Tày

Nếu nhắc đến ẩm thực vùng Đông Bắc sẽ thật thiếu sót khi bỏ qua bánh khảo Lạng Sơn của người Tày sống tại mảnh đất này. Món ăn này luôn giữ một phần rất quan trọng trong ngày tết của đồng bào người tày- nùng và có một số đồng bào thiểu số tại vùng Đông Bắc, nếu thiếu bánh khảo sẽ không còn đem lại cái tết trọn vẹn nữa.  Món ăn truyền thống này này quan trọng và rất lâu đời giống với bánh chưng, bánh tét của người kinh vào những ngày tết đến xuân về.

Đối với người Tày, đó là thứ bánh ngon và quý được dùng để đãi khách trong các ngày lễ tết.  Bánh khi làm giữ được hương vị rất lâu, không bị ẩm mốc nếu để trong môi trường khô ráo, bánh khảo được ví như lương khô vậy. Có lẽ bánh khảo là món ăn cầu kỳ nhất, tốn nhiều công sức nhất trong các món ăn truyền thống của dân tộc mà không phải ai cũng làm được.

Bánh khảo Tràng Định Lạng Sơn

Để làm được một chiếc bánh khảo phải trải qua rất nhiều công đoạn vất vả. Người làm bánh cũng phải thật khéo léo, cẩn thận mới làm ra được món ăn ngon nhưng lắm công phu này. Trong từng công đoạn, người làm phải cực kỳ tinh tế mới làm được, chỉ cần “sơ xẩy” trong một công đoạn trong cả quy trình làm bánh thì mẻ bánh sẽ phải bỏ luôn.

Nào chúng ta cùng tìm hiểu cách thực hiện làm bánh khảo của người Tày nhé.

Nguyên liệu làm bánh Khảo Lạng Sơn

Bánh khảo đòi hỏi sự cầu kỳ, cẩn thận nên mọi công việc chuẩn bị phải được thực hiện từ trước tết khoảng một tháng hoặc giữa tháng chạp. Trước tiên phải chọn loại gạo tốt, hạt gạo tròn, mẩy và đãi sạch. Ngâm gạo với nước nước ấm rồi vớt ra để ráo, sau đó rang gạo lên. Đặc biệt trên Tràng Định sử dụng gạo nếp cái hoa vàng để làm bánh khảo nên bánh khảo nơi đây có hương thơm với vị đặc trưng hơn.

Nguyên liệu làm Bánh khảo Lạng Sơn

Quy trình làm bánh khảo Lạng Sơn

Bước 1: Rang gạo

Trong kí ức tuổi thơ của tôi là những bà, những mẹ cần mẫn ngồi bên bếp lửa hồng giữa trời mùa đông để rang gạo nếp chuẩn bị làm bánh khảo, mùi gạo bay ra thơm phức cùng với khói bép giữa núi rừng mùa đông sương mù , hạt gạo vừa chín tới thì mới đạt yêu cầu. Nếu gạo chưa chín thì sẽ không thể làm được bánh, còn rang cháy thì màu của bánh sẽ xấu và có mùi khét và sẽ hỏng luôn mẻ bánh.

Bước 2: Nghiền, Xay gạo

Sau khi cho gạo rang vào xay trong cối đá thật mịn, tiếp theo sẽ tiến hành ủ bột. Có hai cách ủ là hạ thổ hoặc ủ với cây mía đường. Nhưng thường mọi người chọn cách hạ thổ để bột bánh hút ẩm đều hơn. Cách này chỉ cần quét sạch nền nhà rồi trải lên đó vài lớp giấy báo và đổ bột lên trên. Ủ trong vài ngày, đến khi bột ỉu đi là có thể đem ra để làm bánh được.

Làm bánh khảo thành công và được như ý hay không còn phụ thuộc và thời tiết và bàn tay khéo léo của người làm. Có những năm thời tiết ấm quá thì bánh không kết dính với đường nên bánh làm ra ăn sẽ rất dở. Cũng có những thời điểm làm bánh thì trời lạnh, bột bánh cũng trở nên ẩm ướt thì cũng rất khó làm.

Bước 3: Nhào bột

Trong khi nhào bột với đường phèn, để biết được bột và đường đã đủ độ kết dính hay chưa, chỉ cần cầm một nắm bột đập vào thành chậu, nếu bột không tan ra thì coi như đạt yêu cầu, có thể cho vào khuôn để làm bánh. Còn nếu bột bị tan đều ra thì phải dùng chày để chà đi chà lại để trộn đều với đường và tơi thì mới làm được.

Bước 4: Đóng khuôn bánh

Tiếp đó sẽ là công đoạn cuối cùng là hoàn thiện và đóng bánh, bột bánh được đổ vào một chiếc khuôn vuông vắn được ghép bởi bốn mảnh gỗ phẳng. Đầu tiên ta rải đều một lớp bánh lên khuôn và cho tiếp một lớp nhân thập cẩm gồm thịt, lạc, vừng… sau đó cho một lớp bột bánh nữa.

Tiếp đến, dùng mặt phẳng để là phẳng và ép bánh lại. Công đoạn này cũng cần phải cẩn thận, không được nén chặt quá mà cũng không lỏng quá, việc này chỉ có những người làm lâu năm mới có thể ước chừng được. Sau cùng là dùng dao để cắt bánh theo từng miếng một và dùng giấy màu để gói lại thành từng phong vuông vắn, thường một phong bánh khoảng 4-5 miếng.

Bước 5: Gói bánh

Sau đó sẽ tiếp tục gói bánh khảo, những gói bánh được gói lại rất vuông vắn, đẹp mắt  bằng giấy nhiều màu sắc như xanh, đỏ, tím, vàng… thể hiện muôn màu sắc chào mùa xuân, cầu mong một năm mới ấm no, hạnh phúc.

Video cách làm bánh khảo Tràng Định, Lạng Sơn

Như vậy những chiếc bánh khảo có thể được dâng lên bàn thờ tổ tiên trong ngày tết để thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với tổ tiên, ông bà. Đó cũng là món quà quý giá đối với những con xa nhà, những vị khách ghé thăm trong dịp tết đến.

Món bánh khảo hiện tại không còn chỉ ngày tết mới có, bạn có thể dễ dàng đặt mua tại các vùng như Lạng sơn, Cao Bằng…nhưng trong kí ức tuổi thơ của tôi và tất cả những người dân sống tại vùng núi Đông Bắc đó là món ăn rất khó thay thế, một món ăn mang kí ức tươi đẹp, êm ả mỗi khi dịp tết đến xuân về.