Bánh cười (Pẻng Khua) – Tìm hiểu cách làm Bánh Phồng xứ lạng

Nếu ai có dịp thưởng thức qua bánh phồng hay gọi là bánh cười ( pẻng khua) tại Lạng Sơn, chắc chắn sẽ không bao giờ quên được mùi hương của bánh là mùi của gạo nếp quyện với mùi ngọt dịu của đường phên.

Những chiếc bánh cười sau khi rán căng phồng, vàng ruộm, độ ngọt vừa phải bên trong không bị rỗng mà có mạng xốp như xơ mướp, chỉ ăn một miếng đã thấy vô cùng hấp dẫn.

Bánh phồng thường được làm vào những tháng cuối năm như một món quà Tết ý nghĩa của người Tày, Nùng ở Lạng Sơn nói riêng và vùng Đông Bắc nói chung.

Bánh cười (pẻng khua) Lạng Sơn
Bánh cười (pẻng khua) Lạng Sơn

Mỗi dịp tết đến xuân về, quanh quầy quanh bếp lửa giữa mùa đông lạnh giá, các bà các mẹ với bàn tay khéo léo thêm  lũ trẻ nhỏ sẽ bắt đầu chao bánh, ra những mẻ bánh nhìn thích mắt để cúng bàn thờ tổ tiên và như thứ quà mời khách.

Vậy những chiếc bánh cười (pẻng khua) này đã làm như thế nào? Chúng ta cùng đi tìm hiểu nhé.

Nguyên liệu làm bánh phồng Lạng Sơn

  • Gạo nếp (nếp cái hoa vàng)
  • Tro của cây rừng (thường là cây Trà Dù hoặc các loại tro từ các cây khác, nhưng tuyệt đối phải tro sạch không trộn lẫn đất, cát..)
  • Bột khoai môn.

Bí quyết làm món pẻng khua Lạng Sơn

Nhưng để cho chiếc bánh được phồng xốp thì gạo lại phải ngâm với nước tro của cây trà dù – một loại cây mọc trên rừng giờ được nhiều người mang về trồng ở nhà để tiện thu hái. Gạo được ngâm qua một đêm, vớt lên để ráo nước và đem đồ thành xôi. Xôi chín được đổ ra cối giã nhuyễn đến khi dẻo, mượt như bánh dày thì đổ khoai môn đã luộc chín, thái nhỏ vào giã đến khi thật nhuyễn và đều.Theo kinh nghiệm của bà con người Tày thì phải giã đến khi nào khối bột đạt độ dai, dính vào chày, nhấc chày, kéo dài lên mà bột không bị đứt thì mới đạt.

Cách làm bánh cười xứ lạng
Cách làm bánh cười xứ lạng

Người làm bánh phải giã thủ công thật mịn nếp, sau đó cho một bát rượu trắng pha khoai môn xay vào giã tiếp để tạo độ phồng cho bánh. Bột bánh giã xong, đổ ra nong cán thật mỏng và cắt thành miếng nhỏ bằng hai đốt ngón tay chập lại rồi phơi bánh trong râm. Nhiều người thắc mắc sao không phơi bánh ngoài trời nắng cho nhanh khô, nhưng phơi bánh dưới nắng già bánh dễ bị nứt, phơi trong bóng râm cho bánh khô dần rồi đem bỏ vào chum sạch để bảo quản.

Mỗi mẻ bánh phải phơi 3 nắng mới đủ khô. Khi chế biến, người ta đun mỡ nóng rồi bỏ từng miếng bánh khô vào chảo  chao đến khi bánh phồng to thì vớt ra. Có một điều rất thú vị là khi rán chiếc bánh pẻng khua phồng tròn lên.

Thường cây để lấy tro sẽ đem về phơi khô rồi đốt thành tro dùng dần. Cứ làm 3 cân gạo là 1 bát con tro, đun, lọc lấy nước ngâm gạo.

Nghe qua các khâu thì có vẻ đơn giản, thế nhưng bắt tay vào làm mới thấy hết sự tỉ mỉ, khéo léo đến tinh tế của các bà, các chị để chế biến ra chiếc bánh truyền thống có đủ màu sắc, hương vị đặc trưng, thơm ngon rất riêng.

Video cách làm bánh Cười (Pẻng Khua) Lạng Sơn

Cách chế biến món Pẻng Khua

Thường thì khi rán các loại bánh người ta hay để mỡ nóng già, thế nhưng để rán bánh phồng thì mỡ nóng già quá lại hỏng, bánh không thể phồng lên được. Vì vậy, nên để mỡ hơi ấm ấm, cho bánh vào, để lửa to đều, đảo nhanh tay. Đảo như thế, khi nào mỡ sôi, bánh phồng, tròn đều, thấy vàng vừa mắt thì vớt ra. Làm món bánh này phụ thuộc rất nhiều vào nhiệt độ, khi làm xong một mẻ bánh lại phải đợi mỡ nguội mới làm được mẻ tiếp theo.

Video chi tiết cách chế biến món Pẻng Khua ngày tết

Chiếc bánh pẻng khua khi rán vàng, bỏ ra đĩa ăn có vị ngọt của đường, dẻo thơm của nếp và ruột xốp rất mềm. Khi bạn đã từng thưởng thức qua bạn sẽ không bao giờ quên được hương vị đất trời và tấm lòng mến khách họ đã gửi gắm vào món ăn này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *